Dietetyka

Związki roślinne w prewencji/leczeniu nowotworów

Ciekawy jest fakt, że związki które  rośliny wytwarzają do walki z patogenami mogą wspomóc leczenie schorzeń lub prewencję chorób u człowieka. Związki fitochemiczne bo tak brzmi ich prawidłowa nazwa, to substancje wytwarzane przez rośliny w celu ich ochrony przed działaniem czynników środowiskowych. Naprawdę wielka siła tkwi w naturze bo co krok okazuje się, że naukowcy odkrywają nowe związki obecne w roślinach wspomagające np. leczenie chorób nowotworowych. Przykładem może być taksyna produkowana przez cis pospolity, będąca z jednej strony trującym alkaloidem, a z drugiej doskonale sprawdzająca się w terapii raka piersi. Napiszę o związkach znajdujących się w pożywieniu, które są przydatne zarówno w zapobieganiu rozwojowi nowotworów jak i działają na etapie zablokowania promocji i propagacji komórek nowotworowych, czyli kiedy komórki zdążyły się namnożyć.

Sulforafan- związek ten znajdziemy w brokułach i ich kiełkach. Pełni rolę zwłaszcza w prewencji chorób nowotworowych, minimalizuje ryzyko powstawania mutacji (zmiany genetyczne indukują przejście zdrowej komórki w komórkę prenowotworową), obniża reaktywność czynników o działaniu mutagennym, czy wpływa na cykl komórkowy, zwłaszcza procesy różnicowania komórek i programowanej śmierci (apoptozy)

Indolo-3-karbinol- jak widać w roślinach krzyżowych tkwi potencjał antynowotworowy, indolo-3-karabinol jest związkiem wytwarzanym przez rośliny kapustne: brukselkę, kapustę pekińską, głowiastą, jarmuż, kalafior czy rzepę. Ogranicza namnażanie i wzrost komórek rakowych, przyspiesza detoksykację czynników rakotwórczych.

Siarczek diallilu-obecny w czosnku, cebuli, szczypiorku, porze. Mechanizm działania opiera się na dezaktywacji substancji o działaniu kancerogennym. Wykazano, że związki zawarte w czosnku i cebula sprawdzają się w zapobieganiu wystąpienia raka żołądka czy przełyku.

Kwas elagowy-znajdziemy go w takich owocach jak granat, malina, żurawina czy poziomki, mechanizm działania polega na unieczynnianiu związków rakotwórczych i hamowaniu etapu inicjacji nowotworowej

Kurkumina- związek ten znajdziemy w popularnej przyprawie curry. Działanie antyrakowe kurkuminy jest jak się okazuje wielokierunkowe. Z jednej strony substancja unieczynnia kancerogeny, z drugiej blokuje promocję i progresję komórek nowotworowych blokując cykl komórkowy i ich namnażanie oraz kieruje komórki na szlak apoptozy. Poprawia przy tym skuteczność leków chemioterapeutycznych.

3-galusan epigallokaterchiny (EGCG)– tę substancję o wdzięcznej nazwie znajdziemy w zielonej herbacie. Najnowsze doniesienia mówią o hamującym wpływie EGCG na rozwój już istniejących nowotworów, m.in. piersi, skóry i przewodu pokarmowego. Zahamowanie procesu nowotworowego odbywa się na zasadzie modulacji szlaków transduk­cji sygnału. Duże nadzieje upatruje się w wykorzystywaniu zielonej herbaty w powstrzymaniu lub zahamowaniu procesu karcenogenezy. EGCG hamuje także proces angiogenezy, prowadzący do tworzenia przerzutów do innych tkanek

Genisteina-jest to izoflawonoid występujący w soi. Działanie antynowotworowe odnosi się głównie do nowotworów hormonozależnych. Genisteina ze względu na podobieństwo do estrogenów (żeńskie hormony płciowe) wpływa na transdukcję sygnału, blokując aktywność enzymów biorących udział w niekontrolowanym rozroście guzów. Antynowotworowe właściwości genisteiny powstrzymują rozwój przede wszystkim raka piersi czy prostaty.

Resweratrol- związek o właściwościach nie tylko antynowotworowych o czym pisałam w oddzielnym poście. Występuje w czerwonym winie, jak i skórce winogron. Działa hamująco na każdym etapie transformacji komórki nowotworowej, kieruje zmutowane komórki na drogę apoptozy. Właściwości te zostały zaobserwowane w wielu badaniach eksperymentalnych na modelu raka skóry, prostaty, okrężnicy, trzustki i przełyku. Wniosek z tego taki że jednak ten alkohol nie do końca taki zły:).

Likopen- najwięcej likopenu znajduje się w przetworach pomidorowych. Likopen jest zmiataczem wolnych rodników, które przyczyniają się do uszkodzeń DNA i tym samym do powstawania mutacji i transformacji nowotworowej. Likopen zmniejsza ryzyko zachorowania na raka prostaty, prawdopodobnie chroni także przed nowotworami: jamy ustnej, przełyku, żołądka i płuc

Limonen-związek ten jest głównym składnikiem olejków eterycznych występujących w owocach cytrusowych, stąd największe jego stężenie właśnie w skórce cytrusów. Hamuje przekształcanie tzw. protoonkogenów (prawidłowe geny regulujące cykl komórkowy na etapie wzrostu i różnicowania komórek) w onkogeny (geny „zmutowane). Jak wykazali amerykańscy naukowcy warto dodawać skórkę z cytrusów do gotowania, pieczenia itp., gdyż mniejsza to ryzyko zachorowania na raka skóry

Antocyjanidyny- nie bez powodu za najbardziej wartościowe uznaje się owoce koloru fioletowego takie jak borówki, jeżyny, czarne porzeczki czy aronię. Zawierają bowiem barwniki antocyjanidyny o właściwościach przeciwutleniających i tym samym chroniącym nas przed rozwojem nowotworów.

Jedno jest pewne- w dobie zmieniających się trendów żywieniowych i dietetycznych jestem pewna że jedno się nie zmieni- nikt nie zakwestionuje konieczności spożywania warzyw i owoców w codziennej diecie;).

naturalne-produkty-antyrakowe

Źródła:

  1. Strona internetowa: portal onkologiczny http://www.zwrotnikraka.pl/
  2. M. Gackowska ” Interpretacja wyników badań laboratoryjnych w praktyce dietetyka- cz.IV- markery nowotworowe, genetyczne podstawy onkogenezy, dieta w prewencji chorób nowotworowych”

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s