Dietetyka

Dietoterapia przy zespole policystycznych jajników (PCOS)

Zespół policystycznych jajników (PCOS) należy do endokrynopatii, czyli schorzeń związanych z zaburzeniami wydzielania hormonów. Oprócz zaburzonego funkcjonowania osi podwzgórze- przysadka- jajniki u kobiet z PCOS obserwowane są także inne dysfunkcje metaboliczne i hormonalne.

Aby stwierdzić że mamy do czynienia z PCOS muszą być spełnione 2 z 3 kryteriów:

1) rzadkie owulacje lub ich brak

2) nadmierny androgenizm potwierdzony badaniem laboratoryjnym

3) cechy policystycznych jajników lub zwiększona objętość jajników w obrazie ultrasonograficznym

Objawy

Zespół symptomów może być dość szeroki i oczywiście u każdej pacjentki inny. Wśród objawów warto wymienić:

  • nadmierne owłosienie ciała (hirsutyzm)
  • nieregularne cykle miesiączkowe
  • wzrost masy ciała
  • trądzik
  • problemy z zajściem w ciążę
  • w badaniach laboratoryjnych; podniesiony poziom androgenów, hiperinsulinizm, zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz lipidowej, hiperprolaktynemia, w badaniu USG transwaginalnym nieprawidłowy obraz jajników

Dietoterapia w PCOS

Wyróżnia się 4 obszary, na które warto zwrócić uwagę prowadząc pacjentki z tym schorzeniem

  1. Kontrola masy ciała- u kobiet z BMI <25 lub redukcja masy ciała u kobiet z BMI >25
  2. Kontrola profilu lipidowego
  3. Kontrola gospodarki węglowodanowej
  4. Wprowadzenie aktywności fizycznej

Kontrola masy ciała lub jej redukcja

Podkreśla się rolę niefarmakologicznych metod utrzymania prawidłowej masy ciała poprzez zastosowanie odpowiedniej diety i utrzymywanie aktywności fizycznej. W przypadku kobiet z nadmierną masą ciała należy wprowadzić dietę ubogoenergetyczną dobraną indywidualnie do pacjentki. Korzyści z zastosowania diety redukcyjnej to nie tylko spadek masy ciała, ale także poprawa insulinowrażliwości.

Kontrola profilu lipidowego

Ponieważ PCOS może sprzyjać zaburzeniom gospodarki lipidowej warto większa uwagę zwrócić na tłuszcze, które powinny być spożywane przez pacjentki. Tutaj publikacje sugerują kontrolować ilość spożywanych tłuszczów, natomiast jestem zwolenniczą, aby bardziej zwracać uwagę na jakość i pochodzenie tłuszczów niż je ograniczać. Stawiamy przede wszystkim na ograniczenie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego (w tym produktów mięsnych) oraz tłuszczów trans (znajdziemy je w chipsach, drożdżówkach, wypiekach przemysłowych, produktach smażonych). Sugeruje się również ograniczenie podaży cholesterolu do 200 mg/dobę. Z korzyścią dla organizmu na pewno wyjdzie sięganie po tłuszcze roślinne takie jak olej rzepakowy, oliwa z oliwek, olej lniany, olej z awokado oraz produkty będące źródłem zdrowych tłuszczów: ryby morskie, orzechy (włoskie), nasiona (siemię lniane, nasiona chia) będące źródłem kwasów omega-3 lub posiadające dobry stosunek omega-3 do omega-6.

Utrzymanie odpowiedniego profilu lipidowego będzie także możliwe jeśli w diecie zadbamy o odpowiednią podaż błonnika pokarmowego, który znajdziemy w produktach pochodzenia roślinnego.

Kontrola gospodarki węglowodanowej

Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, brak podjadania między posiłkami i pilnowanie przerw między posiłkami pozwolą osiągnąć ten cel.

Regularna aktywność fizyczna

Wspomaga utratę masy ciała, poprawia insulinowrażliwość.

Reasumując- co warto uwzględnić w diecie zmagając się z PCOS?

  1. Deficyt kaloryczny dobrany indywidualnie, najlepiej aby była to dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów
  2. Wysoką podaż produktów roślinnych, w tym warzyw krzyżowych, strączków, owoców jagodowych będących źródłem białka, antyoksydantów i witamin oraz błonnika pokarmowego
  3. Zmniejszenie podaży produktów pochodzących od zwierząt
  4. Zadbać o odpowiednią podaż dobrej jakości tłuszczu roślinnego

Źródła:

P.Kłósek i wsp. „Dietoterapia w zespole policystycznych jajników — zalecenia praktyczne”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s