Dietetyka

Kawa i jej wpływ na organizm

coffee-206142_1920

Niektórym ciężko wyobrazić sobie dzień bez filiżanki tego życiodajnego napoju, który stawia na nogi. 29 września obchodzimy nawet Dzień Kawy. Pisząc ten post sama delektuję się filiżanką kawy. Jeszcze kilka lat temu kawa była na cenzurowanym i jej spożywanie wiązano z występowaniem nadciśnienia czy chorób sercowo-naczyniowych. Obecne wyniki badań i analiz wskazują że umiarkowane spożycie kawy korzystnie wpływa na funkcjonowanie organizmu. Jeśli oprzemy się o tabele wartości odżywczych to napar z kawy bez cukru i mleka zawiera jedynie 2 kcal!

Kofeina

Związkiem, który większość z nas kojarzy z kawą jest kofeina. Alkaloid ma działanie pobudzające i zwiększające koncentrację. Kofeina szybko wchłania się z przewodu pokarmowego i już po 60 minutach osiąga maksymalne stężenie. Podwyższone stężenie utrzymuje się przez ok. 4 h. A jak z bezpieczną dawką kofeiny na dobę? Szacuje się, że podaż 400 mg kofeiny na dobę (uważana za umiarkowaną) przez dorosłe osoby zdrowe nie wpływa na pogorszenie stanu zdrowia ( w tym na wzrost ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości). W tym miejscu warto zaznaczyć że źródłem kofeiny w diecie nie jest wyłącznie kawa, ale również herbata, kakao czy napoje energetyzujące. Co istotne na zawartość kofeiny w naparze/produkcie ma wpływ:

  • metoda przygotowywania naparu np. kawa z ekspresu czy kawa po turecku
  • rodzaj kawy/herbaty/czekolady
  • długość parzenia herbaty
Produkt Zawartość kofeiny (wartość średnia)
Kawa mielona 40,7 mg/160 g naparu
Kawa ziarnista 30 mg/160 g naparu
Kawa rozpuszczalna 61,1 mg/160 g naparu
Czekolada mleczna 20,8 mg/100 g
Czekolada gorzka 66,5 mg/100 g
Herbata czarna ekspresowa 14,9- 37,6 mg/200 ml naparu (w zależności od czasu trwania parzenia
Herbata czarna liściasta 33,5 mg/200 ml naparu
Herbata zielona ekspresowa 22-30, 5/mg/200 ml naparu (w zależności od czasu trwania parzenia
Herbata zielona liściasta 33,4 mg/ 200 ml naparu
Napoje typu cola 9-10 mg/100 ml

Kawa a układ sercowo-naczyniowy

Spożywanie kawy wiązano z większym ryzykiem rozwoju nadciśnienia tętniczego, wzrostem poziomu cholesterolu. Jak to bywa ze statystyką w badaniach nie zawsze wychodzi tak jednoznacznie i tak jest w tym przypadku. Na pewno kilka czynników ma tutaj znaczenie jeśli chodzi o ten aspekt:

  • regularność picia kawy– u osób które piją kawę regularnie efekt wzrostu ciśnienia tętniczego jest mniejszy niż w przypadku osób pijących kawę sporadycznie
  • rodzaj parzenia kawy– kawa filtrowana w mniejszym stopniu wpływa na wzrost markerów ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (cholesterol całkowity, LDL- cholesterol czy homocysteina) niż kawa niefiltrowana
  • predyspozycje genetyczne– pewien wariant genu odpowiedzialnego za metabolizm kofeiny może powodować mniejszą tolerancję na spożywanie kofeiny, co może skutkować wzrostem ciśnienia tętniczego
  • ilość– powiedzenie „Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, decyduje tylko dawka” sprawdza się i w tym przypadku. Umiarkowane ilości kawy i kofeiny są ok, ale większe dawki mogą nieść ze sobą niekorzystne, odczuwalne efekty ze strony organizmu.

Kawa a ryzyko cukrzycy typu 2

W przypadku tej zależności pocieszający jest fakt że istnieje kilkanaście publikacji na ten temat i prawie wszystkie potwierdzają pozytywny wpływ spożywania kawy na zmniejszenie prawdopodobieństwa rozwoju cukrzycy typu 2. Efekt zależny jest od ilości wypijanych kaw- minimalna ilość przy której obserwuje się efekt ochronny to 3 kawy.

Kawa a działanie antyoksydacyjne

Kawa to nie tylko kofeina w niej zawarta, ale także związki o charakterze antyoksydacyjnym- polifenole (kwas chlorogenowy, chinowy oraz kawowy), które wykazują szerokie działanie na organizm. Zmiatają wolne rodniki, które mogą przyczyniać się do procesu starzenia organizmu oraz powstawania nowotworów. Polifenole mogą wykazywać również ochronne działanie jeśli chodzi o zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym dzięki hamowaniu powstawania blaszki miażdżycowej, zapobiegania utlenianiu LDL- cholesterolu czy działaniu przeciwzapalnemu.

Kawa a ryzyko rozwoju chorób neurodegenereacyjnych

Liczne badania potwierdzają pozytywny aspekt spożywania kawy pod kątem zapobiegania rozwojowi chorób takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Dobroczynne działanie upatruje się w zawartych w kawie kofeinie oraz polifenolom. W tym przypadku również istotna jest regularność spożywania kawy.

Kto powinien zachować ostrożność jeśli chodzi o konsumpcję kawy:

  • osoby z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy
  • osoby z chorobą refluksową
  • osoby zmagające się z osteoporozą
  • osoby z chorobami serca
  • kobiety ciężarne i karmiące piersią- na ten temat oddzielny post

Źródła:

  1. R. Wierzejska ” KOFEINA – POWSZECHNY SKŁADNIK DIETY I JEJ WPŁYW NA ZDROWIE”
  2. W. Żukiewicz- Sobczak i wsp., „WPŁYW SPOŻYCIA KAWY NA ORGANIZM CZŁOWIEKA”
  3. R. Wierzejska i M. Jarosz ” PICIE KAWY A RYZYKO CUKRZYCY TYPU 2. OPTYMISTYCZNE DONIESIENIA NAUKOWE”
  4. M. Jarosz i wsp., ” ZAWARTOŚĆ KOFEINY W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH”

Jedna myśl na temat “Kawa i jej wpływ na organizm

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s