Dietetyka

Metody oceny stanu odżywienia-antropometria

phpThumb_generated_thumbnailjpg

Aby stwierdzić czy dana osoba ma prawidłową masę ciała i ocenić przy tym stan odżywienia dietetyk ma do dyspozycji kilka metod oraz wskaźników. W pierwszej kolejności napiszę o antropometrii, czyli metodzie opartej na pomiarach części ciała. Podstawowymi narzędziami wykorzystywanymi przy tych pomiarach jest wzrostomierz, taśmy do pomiaru obwodu ciała, fałdomierz czy zwykła waga.

Zaczniemy od wzorów, które co prawda nie są dobrym narzędziem do stwierdzenia stanu odżywienia, ale mogą być przydatne chociażby dla każdego z Was w domowym zaciszu do wstępnego stwierdzenia czy waga jest prawidłowa czy też nie. Najbardziej podstawowym wzorem do oszacowania jak powinna być nasza należna masa ciała jest tzw. wzór Brocka i przedstawia się on następująco:

Waga należna= wysokość ciała-100

Wzór jest miarodajny dla osób o wzroście z przedziału 160-190 cm.

Z kolei wzór Broca-Bmngscha wprowadza pewną modyfikację w zależności od wysokości ciała i jest to wzór na tzw. wagę idealną.

Waga idealna:

wysokość ciała- 100 (dla osób o wzroście do 164 cm)

wysokość ciała- 105 (dla osób o wzroście 164-174 cm)

wysokość ciała-110 (dla osób o wzroście 175-190 cm)

Do bardziej popularnych współczynników na pewno zalicza się BMI (z ang. body mass index). Aby wyliczyć wartość współczynnika musimy znać naszą wagę oraz wzrost i wówczas BMI wyliczamy następująco:

BMI= masa ciała [kg]/wzrost [m]2

Tabela przedstawia interpretację wyników:

<18,5 Niedowaga
18,6-24,9 Prawidłowa m.c.
25-29,9 Nadwaga
>30 Otyłość

Niestety bazowanie na samym wyniku BMI często nie wystarczy aby stwierdzić czy dana osoba ma niedowagę, prawidłową masę ciała lub nadwagę/ otyłość. Współczynnik może być wykorzystywany u zdrowych osób dorosłych, nie sprawdza się natomiast w przypadku sportowców, kobiet w ciąży, osób starszych. Nie powinien być także stosowany do oceny stanu odżywienia dzieci- w ich przypadku stosujemy siatki centylowe.

Ocena tłuszczowej masy ciała

Z pomocą przychodzi nam prosty przyrząd o nazwie fałdomierz, który służy do oceny grubości fałdów tłuszczowych. Pomiar możemy wykonać w 4 miejscach:

-nad/ pod mięśniem trójgłowym ramienia

-nad grzebieniem kości biodrowej

-pod łopatką

Wyniki nanosimy do odpowiednich tabel i stamtąd odczytujemy zawartość tkanki tłuszczowej.

Jeżeli mamy do czynienia z osobą otyłą przydatna jest ocena rozmieszczenia tkanki tłuszczowej i tutaj przydać się mogą pomiary obwodu pasa oraz bioder oraz takie wskaźniki jak WHR czy WHtR.

Obwód pasa

Już na podstawie pomiaru obwodu pasa można określić czy występuje otyłość brzuszna. W przypadku kobiet obwód pasa powyżej 80 cm pozwala mówić o otyłości brzusznej. U mężczyzn wartość ta musi przekroczyć 94 cm.

Wskaźnik WHR

Pozwala określić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie i wyznaczyć typ otyłości- albo brzuszną (typu „jabłko”) albo pośladkowo-udową (typu „gruszka”). Zaznaczę że bardziej niebezpieczna zdrowotnie jest otyłość typu brzusznego.

WHR= obwód pasa/obwód bioder

Interpretacja wyniku:

Otyłość brzuszna-> WHR powyżej lub równy 0,8 u kobiet i 0,9 u mężczyzn

Otyłość pośladkowo-udowa-> WHR poniżej 0,8 u kobiet i 0,9 u mężczyzn

Wskaźnik WHtR

Kolejny wskaźnik, który pomaga ustalić czy mamy do czynienia z otyłością brzuszną, a liczymy go następująco:

WHtR= obwód pasa [cm]/wysokość ciała [cm]

Zarówno u kobiet jak i u mężczyzn wartość powyżej 0,5 kwalifikuje do stwierdzenia otyłości brzusznej.

Obecnie klasyczne metody antropometryczne są rzadziej wykorzystywane, zaś podstawą jeśli chodzi o ocenę stanu odżywienia jest stosowanie analizatorów masy ciała. Analizatory określają nie tylko skład masy ciała i wydatek energetyczny, ale wnoszą także informacje o kondycji zdrowotnej organizmu. Jedną z takich technik pomiarowych jest metoda bioimpedancji elektyrycznej (BIA). O samej metodzie szerzej w kolejnym poście.

images-4

 

Jedna myśl na temat “Metody oceny stanu odżywienia-antropometria

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s