Dietetyka

O witaminach

Ale mam lenia po powrocie ze szpitalnego sanatorium, ciężko zabrać się do pracy:). Niestety pichcenie muszę sobie odpuścić na jakiś czas, dlatego dzisiaj teoria o niewielkich, ale jakże istotnych elementach pożywienia. W zamieszczonych postach pojawia się motyw, że dany produkt spożywczy zawiera dużo tej czy innej witaminy. Jednak osobom niewtajemniczonym nic to może nie mówić, bo nie zna funkcji jaką pełni dana witamina. Stąd postaram się w miarę zwięźle opisać poszczególne witaminy, które są zresztą niezbędne do funkcjonowania organizmu.

Witaminy nie stanowią dla organizmu źródła energii jak to jest w przypadku białek, węglowodanów czy tłuszczy. Pełnią za to bardzo ważne funkcje regulatorowe- wpływają na wzrost i rozwój organizmu oraz prawidłowy przebieg procesów metabolicznych. W przeciwieństwie do wymienionych wcześniej makroskładników potrzebujemy ich w niewielkich ilościach. Teraz o samych witaminach. Możemy je podzielić na dwie grupy: rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie.

witaminy_i_mineraly-300x264Źródło obrazka: zdrowie.pl

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach:

Witamina A-wpływa na prawidłowy wzrok i stan skóry. Niedobór tej witaminy kojarzymy z tzw. „kurzą ślepotą”. Dobre źródła to jaja, wątróbka, tran, produkty mleczne. Z kolei beta-karoten to jej prowitamina, o działaniu przeciwutleniającym  i znajdziemy go w takich produktach roślinnych jak marchew, dynia, jarmuż czy szpinak

Witamina D-witamina o wielokierunkowym działaniu, co chwilę pojawiają się doniesienia o jej nowych funkcjach. Właściwie jest to hormon. Reguluję gospodarkę wapniowo- fosforową. Pomaga w funkcjonowaniu układu krwionośnego, ma działanie antynowotworowe. Podzielam pogląd, że pożywienie nie jest dobrym źródłem witaminy D- w wystarczających ilościach znajduje się ona praktycznie w rybach (i to nie wszystkich gatunkach), tranie, znajdziemy ją także w produktach mlecznych. Aby zapewnić odpowiedni poziom tej witaminy musielibyśmy codziennie wystawiać się na działanie światła słonecznego, co w naszym klimacie jest niemożliwe. Niestety w populacji występuje niedobór witaminy D3 i zwłaszcza w miesiącach od marca-października osoby dorosłe oraz dzieci w wieku 1-18 lat muszą ją suplementować. Osoby starsze oraz noworodki i niemowlęta powinny przyjmować witaminę D3 przez cały rok.

Witamina E- wspomaga procesy rozmnażania (resztą sama nazwa tokoferol kojarzy się z tokami u ptaków), wpływa na płodność, pełni rolę antyoksydacyjną. Źródła tej witaminy to zwłaszcza oleje roślinne ( z zarodków pszenicy i słonecznikowy) i nasiona.

Witamina K- K jak krew,bierze udział w procesach krzepnięcia krwi, zapobiega krwotokom. Może być produkowana przez bakterie występujące w jelicie grubym. Występuje w warzywach liściastych, brokułach, brukselce, jarmużu, awokado, jogurcie.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie:

Witamina C-kwas askorbinowy, pełni wiele funkcji; jest antyoksydantem, wzmacnia naczynia krwionośne, bierze udział w tworzeniu krwinek, zmniejsza ryzyko tworzenia zmian miażdżycowych, zwiększa przyswajanie żelaza z pożywienia. Witamina C jest chyba najbardziej popularnym lekiem na przeziębienie tymczasem wyniki badań pokazały, że kwas askorbinowy zmniejsza ryzyko przeziębienia, ale nie wpływa na złagodzenie objawów infekcji kiedy ta już się rozwinie! Innym mitem jest to, że najwięcej witaminy C mają owoce cytrusowe (nawet na grafice przy źródle wit. C są cytrusy), tymczasem są inne, lepsze źródła tej witaminy; owoce dzikiej róży, natka pietruszki, czarna porzeczka czy czerwona papryka.

Witaminy z grupy B-> ogólnie rzecz biorąc są to witaminy biorące udział w przemianie składników odżywczych- węglowodanów, tłuszczy, białek. Grupy produktów spożywczych, w których znajdziemy te witaminy w największych ilościach to mięso i jego przetwory, produkty zbożowe, strąki, drożdże, mleko i jego przetwory, jaja. Niedobory najczęściej manifestują się w postaci zmian skórnych. W grupie witamin z grupy B wyróżniamy:

Witaminę B1-tiamina, dobrym jej źródłem jest mięso, a z produktów pochodzenia roślinnego produkty zbożowe i suche nasiona roślin strączkowych. Oprócz procesów metabolicznych witamina B1 wpływa na utrzymanie napięcia mięśniowego, dlatego też jej niedobory skutkują porażeniem i zanikiem mięśni powodując chorobę beri-beri. Choroba występuje głownie w krajach rozwijających się, jednak jej manifestacja może pojawić się u alkoholików.

Witaminę B2-ryboflawina, dodatkowa funkcja to wpływ na błony śluzowe i skórę, stąd niedobory powodują zmiany skórne m.in. pękanie kącików ust. Dobre źródła tej witaminy to podroby, jaja kurze, mleko i jego przetwory.

Witaminę B3-niacyna witamina PP, niedobór powoduje pelagrę, którą nazywam chorobą 3 D od występujących objawów- zapalenie skóry (dermatitis), biegunkę (diarrhoea), otępienie (dementia). Dobre źródła tej witaminy to drożdże, mięso, podroby, produkty zbożowe.

Witaminę B6-pirydoksyna, w większych ilościach znajdziemy ją w zarodkach i otrębach pszennych, mięsie i jego przetworach

Witaminę B12-kobalamina, występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego; mięsie, podrobach, jajach, mleku i jego przetworach, rybach. Bierze udział w produkcji erytrocytów, zapobiega anemii zwiększając przyswajanie żelaza.

Kwas foliowy-bardzo ważny jeżeli chodzi o rozwój układu nerwowego u płodu. Ważny w leczeniu niektórych rodzajów anemii. Dobrymi źródłami są zielone warzywa, zwłaszcza liściaste oraz owoce cytrusowe

Witaminę H (biotyna)-najlepsze jej źródła to drożdże piwne, wątroba, żółtka jaj, warzywa strączkowe

Kwas pantotenowy- dobre źródła to produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, żółtko jaja i drożdże

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s